Swoją przygodę z rękodziełem ludowym twórczyni rozpoczęła w 1978 roku, w Podlaskiej Spółdzielni Pracy Rękodzieła Ludowego i Artystycznego „Cepelia” w Węgrowie. Początkowo zajmowała się tkaniem narzut wełnianych na osnowie bawełnianej, doskonaląc swoje umiejętności i warsztat tkaczki. W spółdzielni zetknęła się dwiema mistrzyniami, które z czasem ukształtowały kierunek jej pracy i pozwoliły osiągnąć mistrzowski poziom. Były to: słynna węgrowska mistrzyni, siostra Dominika Bujnowska i jej uczennica, Halina Fiołek. Dzięki nim, Małgorzata Pepłowska zafascynowała się trudną techniką tkactwa dwuosnowowego, któremu jest wierna do dziś. Pod okiem Haliny Fiołek Małgorzata Pepłowska zaczęła tworzyć tkaniny oparte na własnych wzorach i tematach. W 1980 roku powstała jej samodzielna praca – tkanina pod tytułem „Gospodyni”. W kolejnych latach powstają nowe tkaniny, w których mistrzyni obrazuje życie wsi, tradycje z okolic Węgrowa, zabytki i krajobrazy Doliny Liwca. 

Mistrzyni pracowała w węgrowskiej „Cepelii” niemal do końca działalności tej zasłużonej dla kultury ludowej placówki. Do tkactwa powróciła za namową węgrowskiej etnografki, Marii Koc. W pracowni przy Węgrowskim Ośrodku Kultury, na pozyskanym ze zlikwidowanej Spółdzielni krośnie, ponownie zaczęła tworzyć swoje „tkane obrazy”. Tu powstały jej nowe tkaniny, w których starała się oddać swoje obserwacje przyrody, zabytków i ludzi z okolic Węgrowa. „Jesień”, „Zima”, „Łąka”, „Zagroda”, „Biesiada weselna” i inne dzieła są doskonałym wyrazem artystycznych poszukiwań i osiągnięć Małgorzaty Pepłowskiej.

Po kilku latach współpracy z Węgrowskim Ośrodkiem Kultury, mistrzyni przeniosła się do pracowni artystycznej stworzonej obok rodzinnego domu w Ruchnej. To właśnie tu stworzyła najważniejsze i najbardziej osobiste tkaniny – poetyckie obrazy tego, co dla niej najważniejsze. Ukazują one sceny z życia codziennego i świąteczne uroczystości, tradycje i zajęcia rolnicze, bogactwo przyrody, lokalne legendy i zabytki. W monumentalnym cyklu „Sceny biblijne – opisanie świata” sięgnęła do korzeni własnej wiary i fundamentów ludowych wierzeń. Jej unikalna twórczość od wielu lat jest doceniana w kraju i za granicą. 

Małgorzata Pepłowska prezentowała swoje prace na wielu krajowych i międzynarodowych konkursach i pokazach sztuki ludowej, uczestniczyła też w promocji polskiego rękodzieła i sztuki ludowej za granicą, gdzie jej tkane obrazy wzbudziły zachwyt i uznanie odbiorców. W 2004 roku otrzymała pierwsze stypendium Ministra Kultury w dziedzinie tkactwa dwuosnowowego. W ramach tego stypendium powstało 12 tkanin z cyklu „Moja mała Ojczyzna”. W 2012 roku otrzymała kolejne stypendium Ministra Kultury, tym razem na wykonanie kolekcji ozdób i wycinanek z opłatka i kultywowanie tej unikalnej formy zdobnictwa obrzędowego. W 2018 roku otrzymała stypendium ministra na cykl 12 tkanin pt. „Sceny biblijne – opisanie Świata”. W 2022 roku, w ramach kolejnego stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, powstał cykl 12 tkanin pt. „Piękno polskich ziół”. W 2026 roku, w ramach ministerialnego stypendium, mistrzyni tworzy cykl 12 tkanin pt. „Kapliczki z powiatu węgrowskiego”. W 2013 roku twórczyni została uhonorowana prestiżową Nagrodą im. Oskara Kolberga „Za zasługi dla kultury ludowej”.

Tkaniny Małgorzaty Pepłowskiej znajdują się w zbiorach czołowych polskich muzeów etnograficznych i w kolekcjach prywatnych. Jej prace prezentowane były także na wystawach w Nowym Jorku, Pekinie, w gmachu Senatu RP i galerii Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W roku 2023, tkactwo dwuosnowowe powiatu węgrowskiego zostało wpisane na krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. 

Oprócz tkactwa dwuosnowowego, Małgorzata Pepłowska jest jedyną depozytariuszką tradycji wycinania z opłatka z pogranicza Mazowsza i Podlasia, przejętej od nestorki Czesławy Rowickiej, z którą pracowała w Węgrowskim Ośrodku Kultury. Ta unikalna forma sztuki ludowej i zdobnictwa obrzędowego polega na misternym wycinaniu form z kolorowych lub białych opłatków wigilijnych, z których powstają typowe dla regionu formy – kuliste „światy”, „rozety” i opłatkowe „gwiazdy”. Z opłatków tworzy też postaci aniołków i szopki bożonarodzeniowe. W 2024 roku, z inicjatywy mistrzyni i  depozytariuszki dziedzictwa, tradycja wykonywania ozdób świątecznych z opłatka w Dolinie Liwca została wpisana na krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. 

Na wystawie, którą zaprezentujemy Państwu w Oranżerii Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, zgromadziliśmy najważniejsze tkaniny dwuosnowowe wykonane przez Małgorzatę Pepłowską w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat. To niepowtarzalna okazja, aby zapoznać się z dorobkiem i osiągnięciami tej wybitnej twórczyni. Tkaniny Małgorzaty Pepłowskiej to obrazy przedstawiające sceny z życia codziennego i świąt mieszkańców podwęgrowskich wsi, utrwalające lokalne tradycje, zabytki i zwyczaje. To także tkaniny nasycone zapachem łąk i pól, przepełnione ciepłem i kolorami krajobrazu Doliny Liwca i okolic rodzinnego Węgrowa. Zapraszamy Państwa do światach wyobraźni i niezwykłego kunsztu Małgorzaty Pepłowskiej, depozytariuszki dziedzictwa kulturowego z pogranicza Mazowsza i Podlasia. 

Zadanie publiczne dofinansowane z budżetu Samorządu Województwa Mazowieckiego

  • Logotyp Akademia Wilanowska
  • Logotyp Muzeum Pałacu w Wilanowie
  • Logotyp Mazowsze