Harmonogram

archiwum
19 lipca 2025

Właścicielki Wilanowa

Zapraszamy na wyjątkowe, autorskie oprowadzanie po pałacu w Wilanowie, w całości poświęcone kobietom, które mieszkały, działały i rządziły w cieniu króla. Skupimy się na kobiecej stronie historii – tej nieoczywistej, ukrytej, często pomijanej. Będziemy tropić ślady tych, które istniały poza kadrem wielkich narracji, ale miały ogromny wpływ na kształt dworskiego życia i kultury.

Szczególną uwagę poświęcimy niezwykłym właścicielkom Wilanowa – kobietom, które wymknęły się stereotypom epoki:
– Elżbiecie Sieniawskiej – jednej z najpotężniejszych arystokratek Rzeczypospolitej, strategini i mecenasce sztuki, która potrafiła kierować wielkim majątkiem z większą sprawnością niż niejeden magnat,
– Izabeli Lubomirskiej – podróżniczce, kolekcjonerce, kobiecie o niepokornym umyśle i sercu, która tworzyła własne przestrzenie kultury i pamięci, nie oglądając się na konwenanse.

Podczas spaceru:
– przyjrzymy się kobiecym portretom i ich przemilczeniom,
– porozmawiamy o służbie i codzienności kobiet na dworze,
– odkryjemy opowieści kobiet – tych, które tworzyły pałacowe życie, ale rzadko trafiały na salony historii,
– spojrzymy na pałac z nowej perspektywy – herstorycznej i krytycznej.

To spotkanie dla dorosłych, którzy chcą uważniej słuchać przeszłości. Dla tych, którzy wiedzą, że opowieść zawsze ma kadr – i nie zawsze obejmuje całą prawdę. Przyjdź i zobacz, co znajduje się poza kadrem.

Scenariusz powstał we współpracy Fundacją Muzeum HERstorii Sztuki (MuHER).

Wydarzenie odbywa się w ramach Palace Day i współpracy w Sieci Europejskich Rezydencji Królewskich ARRE.

Bilety:

Prowadzący:

Agnieszka Palińska
archiwum
17 października 2026 14.30

Królowa. Żona. Matka. Polityczka. Mecenaska. Jedna z najważniejszych kobiet swojej epoki. Kim naprawdę była Maria Kazimiera Sobieska?

Tym razem spróbujemy wyjść poza utrwalony wizerunek ukochanej „Marysieńki” Jana III. Spojrzymy na Marię Kazimierę jako na samodzielną bohaterkę historii – kobietę świetnie odnajdującą się w świecie dworskiej polityki, świadomą swojej pozycji, aktywną, ambitną i konsekwentnie zabiegającą o interesy własne oraz swojej rodziny.

Kim była poza rolą królewskiej małżonki? Jaką pozycję zajmowała na dworze? W jaki sposób uczestniczyła w życiu politycznym Rzeczypospolitej? Jak budowała własny wizerunek i jak chciała być postrzegana przez współczesnych? Co o jej osobowości mówią zachowane portrety, przedmioty i przestrzenie pałacu?

Podczas spotkania:
– przyjrzymy się portretom Marii Kazimiery i zastanowimy się, w jaki sposób kreowano wizerunek królowej,
– porozmawiamy o jej roli na dworze Jana III Sobieskiego oraz miejscu kobiet w świecie wielkiej polityki,
spróbujemy oddzielić historyczną Marię Kazimierę od legendy „Marysieńki” znanej przede wszystkim z listów miłosnych Jana III,
– zajrzymy za kulisy królewskiej codzienności, relacji rodzinnych, macierzyństwa i dworskich obowiązków,
– spojrzymy na Wilanów jako przestrzeń, w której swoją obecność i pozycję zaznaczał nie tylko król, lecz również królowa.

Będzie to opowieść o kobiecie funkcjonującej w świecie, w którym oficjalnie pierwszoplanowe role należały do mężczyzn, a która mimo to potrafiła budować własną pozycję, wpływać na otoczenie i pozostawić po sobie wyrazisty ślad. Bo Maria Kazimiera była kimś znacznie więcej niż „Marysieńką” Jana III.

Spotkanie poprowadzą Agnieszka Palińska, historyczka sztuki i edukatorka muzealna, oraz Magdalena Żontar, edukatorka i rekonstruktorka historyczna. Połączenie perspektywy historyczno-artystycznej z doświadczeniem rekonstrukcyjnym pozwoli spojrzeć na postać królowej zarówno poprzez dzieła sztuki i pałacowe wnętrza, jak i poprzez codzienność, obyczaje, strój oraz realia życia kobiety na XVII-wiecznym dworze.

Zapraszamy do odkrycia Marii Kazimiery poza kadrem wielkiej historii – i poza cieniem króla.

Miejsce:

Pałac

Miejsce zbiórki:

Szatnia
sprawdź lokalizację

Bilety:

40 zł

Prowadzący:

Agnieszka Palińska, Magdalena Żontar
14 listopada 2026 14.30

Teresa Kunegunda Sobieska – nie tylko królewska córka

Córka wielkiego króla. Żona bawarskiego elektora. Matka, regentka, kobieta uwikłana w wielką europejską politykę. Kim naprawdę była Teresa Kunegunda Sobieska?

Podczas spotkania przyjrzymy się niezwykłym losom Teresy Kunegundy Sobieskiej – jedynej córki Jana III Sobieskiego i Marii Kazimiery, która dożyła dorosłości, a zarazem jednej z najbardziej fascynujących, choć dziś nieco zapomnianych kobiet królewskiego rodu.

Urodzona w cieniu wielkiej historii, wychowana na królewskim dworze, od najmłodszych lat przygotowywana do pełnienia roli dynastycznej. Jej małżeństwo z elektorem bawarskim Maksymilianem II Emanuelem otworzyło przed nią świat europejskiej polityki, dyplomacji i dworskich intryg. Ale czy życie królewny rzeczywiście było bajką? Jak wyglądała codzienność kobiety, której los w dużej mierze wyznaczały interesy dynastii? Czy potrafiła odnaleźć w tym świecie własną przestrzeń niezależności?

Spróbujemy odkryć Teresę Kunegundę nie tylko jako córkę słynnego monarchy i żonę wpływowego władcy, ale przede wszystkim jako kobietę, która musiała mierzyć się z rozłąką, polityczną niepewnością, odpowiedzialnością za rodzinę i wyzwaniami sprawowania władzy.

Podczas spotkania:
🔸 przyjrzymy się dzieciństwu i wychowaniu królewny na dworze Jana III i Marii Kazimiery,
🔸 porozmawiamy o dynastycznych małżeństwach, kobiecej edukacji i oczekiwaniach wobec królewskich córek,
🔸 odkryjemy kulisy życia Teresy Kunegundy na bawarskim dworze oraz jej udział w polityce europejskiej,
🔸 zastanowimy się, jak wyglądało życie kobiety rozdartej między obowiązkami dynastycznymi, macierzyństwem i własnymi ambicjami,
🔸 spróbujemy odczytać jej historię poprzez portrety, stroje, dworskie obyczaje i zachowane świadectwa epoki.

To opowieść o podróży daleko poza Wilanów, o kobiecej sile i umiejętności odnajdywania się w świecie, w którym o losach królewien często decydowali inni. Ale także o sprawczości, odpowiedzialności i odwadze w obliczu wielkiej polityki.

Miejsce:

Pałac

Miejsce zbiórki:

Szatnia
sprawdź lokalizację

Bilety:

bezpłatne, obowiązują wejściówki

Prowadzący:

Agnieszka Palińska, Magdalena Żontar

Pamiętaj

Bilety dostępne od 2 listopada.

12 grudnia 2026 14.30

Izabela Lubomirska – księżna, która kształtowała epokę

Arystokratka. Kolekcjonerka. Mecenaska sztuki. Podróżniczka. Kobieta o wielkiej fortunie, niezależnym charakterze i własnej wizji świata. Kim naprawdę była Izabela z Czartoryskich Lubomirska?

Tym razem poznamy jedną z najbardziej wpływowych kobiet osiemnastowiecznej Rzeczypospolitej – Izabelę z Czartoryskich Lubomirską, nazywaną Księżną Marszałkową. Była właścicielką wspaniałych rezydencji, znawczynią sztuki, kolekcjonerką i osobą o ogromnych wpływach towarzyskich oraz politycznych. Jej życie to historia niezwykłej niezależności, ambicji i świadomego budowania własnej pozycji w świecie zdominowanym przez mężczyzn.

Czy osiemnastowieczna arystokratka mogła żyć według własnych zasad? Jak wykorzystywała majątek, sztukę i architekturę do wyrażania swojej osobowości? Co jej wybory mówią nam o kobiecej sprawczości, wolności i ograniczeniach epoki? I dlaczego właśnie Wilanów stał się jednym z miejsc, w których pozostawiła swój ślad?
Tym razem spojrzymy na historię pałacu przez pryzmat kobiety, która nie tylko w nim mieszkała, lecz również współtworzyła jego artystyczny charakter i znaczenie.

Podczas spotkania:
🔸 przyjrzymy się niezwykłej biografii Izabeli Lubomirskiej i jej drodze do pozycji jednej z najpotężniejszych arystokratek swoich czasów,
🔸 porozmawiamy o roli kobiet w życiu politycznym, towarzyskim i kulturalnym XVIII wieku,
🔸 odkryjemy pasję księżnej do sztuki, kolekcjonerstwa, podróży i urządzania rezydencji,
🔸 zastanowimy się, w jaki sposób strój, portret, moda i otaczające przedmioty służyły budowaniu wizerunku arystokratki,
🔸 poszukamy w pałacowych wnętrzach śladów obecności Izabeli Lubomirskiej i jej wpływu na historię Wilanowa.

Będzie to opowieść o kobiecie, która nie chciała pozostawać jedynie bohaterką rodzinnych genealogii i dworskich kronik. O osobowości, która potrafiła wykorzystywać dostępne jej możliwości, kształtować gust epoki i tworzyć przestrzenie odzwierciedlające własne zainteresowania, ambicje i marzenia. Bo Izabela Lubomirska nie tylko uczestniczyła w historii – ona świadomie ją współtworzyła. Wiedziała, że sztuka, piękno i kultura mogą być nie tylko przyjemnością, lecz także narzędziami wpływu, niezależności i władzy.

Miejsce:

Pałac

Miejsce zbiórki:

Szatnia
sprawdź lokalizację

Bilety:

40 zł

Prowadzący:

Agnieszka Palińska, Magdalena Żontar

Spotkanie poprowadzi:

1 / 3

    • Agnieszka Palińska


      Historyczka sztuki, ilustratorka, malarka. Od ponad 15 lat działa jako edukatorka w Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie i w Muzeum Łazienki Królewskie. Współpracowała również z Muzeum Sztuki Nowoczesnej przy festiwalu „Warszawa w Budowie”. Wykłada historię sztuki dla studentów malarstwa na Uczelni Łukaszewski. Członkini kolektywu Matki Twórczynie, który zajmuje się zagadnieniami związanymi z łączeniem pracy twórczej i macierzyństwa. Prowadzi na IG profil papierowe_historie_w_pracowni. Wraz z Zosią Zaccarią stworzyła ilustracje do picturebooka „Muzeum Zachwytów”, zilustrowała również serię „Zapamiętników architektonicznych”.

    • Magdalena Žontar

      Edukatorka, rekonstruktorka historyczna. Od 12 lat związana z Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, gdzie prowadzi m.in. autorskie warsztaty tańca dawnego oraz zajmuje się odtwórstwem życia kobiet na dawnych dworach. Autorka licznych scenariuszy historycznych oraz materiałów edukacyjnych wpierających naukę w muzeum. Jedna ze współautorek międzynarodowego narzędzia do interpretacji dziedzictwa „Story Cube”. Współpracuje jako edukatorka z galeriami sztuki oraz fundacjami filantropijnymi.